วันที่ 22 กันยายน 2565 จังหวัดสุรินทร์ร่วมกับองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์ สำนักงานวัฒน ธรรมจังหวัดสุรินทร์ และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานสุรินทร์ ได้ร่วมกับประชาชน นักเรียน นักศึกษาและส่วนราชการต่างๆ ร่วมกันจัดขบวนแห่เครื่องเซ่นไหว้บูชา หรือเครื่องแซนโฎนตา (โดน-ตา) ก่อนจะเคลื่อนขบวนจากศาลากลาง จ.สุรินทร์ หลังเก่า เดินทางไปยังอนุสาวรีย์พระยาสุรินทร์ภักดีศรีณรงค์จางวาง อ.เมือง จ.สุรินทร์ เพื่อประกอบพิธีในงานประเพณี “แซนโฎนตา บูชาบรรพบุรุษ(อ่านว่า-แซน-โดน-ตา) ประจำปี 2565 โดยจังหวัดสุรินทร์ร่วมกับองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์ สำนัก งานวัฒนธรรมจังหวัดสุรินทร์ และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานสุรินทร์ จัดขึ้น เพื่ออนุรักษ์ประเพณีดั้งเดิมของชาวสุรินทร์และแสดงความกตัญ ญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ ทั้งในอดีตและปัจจุบัน พร้อมทั้งส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดสุรินทร์โดยภายในขบวนแห่ มีการจัดสำรับเครื่องเซ่นไหว้บูชา หรือเครื่องแซนโฎนตา ต่างๆอย่างสวย งาม พร้อมขบวนศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านต่างๆ ทั้งการร่ายรำ เต้นรำประกอบเพลงกันตรึมพื้น รวมไปถึงขบวนจักรยานสามล้อปั่น โดยมีช้างจำนวน 5 เชือก เข้าร่วมนำขบวนแห่เครื่องเซ่นไหว้ หรือ เครื่องจูนโฎนตา นำโดยพลายทองคำและพลายทองแท่ง ช้างแฝดเพศผู้คู่แรกของโลก นำขบวนเข้าไปยังบริเวณอนุสาวรีย์พระยาสุรินทร์ทรภักดี เจ้าเมืองคนแรกของจังหวัดสุรินทร์ ก่อนนำเครื่องเซ่นไหว้ไปส่งมอบให้กับนายวิชัย ทัศนเศรษฐ์ ผู้อาวุโสของจังหวัด อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี พร้อมนายสุวพงษ์ กิติภัทรพิบูลย์ ผู้ว่าราชการจังหวัดสุรินทร์ นายพรชัย มุ่งเจริญพร นายกองค?การบริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์ พร้อมนำประกอบพิธีแซนโฎนตา บูชาบรรพบุรุษ หรือ เซ่นไหว้ ต่อหน้าอนุสาวรีย์พระยาสุรินทรภักดี ศรีนรงค์จางวาง ก่อนที่จะแยกย้ายกันไปประเกอบพิธีในแต่ละครอบ ครัวต่อไป ในวันที่ 24 กันยายน 2565 นี้ ซึ่งเป็นวันแซนโฎนตา ของชาวสุรินทร์

สำหรับประเพณีแซนโฎนตา นับเป็นประเพณีที่สำคัญของชาวสุรินทร์ ซึ่งต้องยึดถือปฏิบัติมาอย่างต่อเนื่องทุกปี ประเพณีวันสารทของคนวัฒนธรรมเขมรพื้นบ้านชาวสุรินทร์ ครอบครัวและเครือญาติได้กลับมาพบหน้ากัน เพื่อทำบุญให้บรรพบุรุษผู้ล่วงลับ เฉกเช่นเดียวกับ “วันสารทไทย”, “วันสารทจีน” และในวัฒนธรรมของชาวเขมรก็มีประเพณี “วันสารทเขมร” หรือที่เรียกกันว่า “ประเพณีแซนโฎนตา” ซึ่งชาวเขมรพื้นบ้านสุรินทร์ ชาวไทยเชื้อสายเขมร ชาวกูย และชาวลาว ที่อาศัยอยู่ภายในพื้นที่ต่าง ๆ ได้ให้ความสำคัญกับประเพณีนี้เป็นอย่างยิ่ง

จินดาพร คล้ายคลึง รายงาน